Siuda Baba
Siuda Baba – dawny zwyczaj ludowy obchodzony w Poniedziałek Wielkanocny.
Tradycja ta nawiązuje do wiosennych obrzędów słowiańskich i ma swe źródło w legendzie o pogańskiej świątyni na Lednicy koło Wieliczki. Kapłanka, która strzegła w niej ognia, wychodziła raz do roku na wiosnę w poszukiwaniu następczyni. Wybrana przez nią dziewczyna mogła się wykupić, ale jeśli nie było jej na to stać, zajmowała miejsce w świątyni. Siuda Baba jest czarna od sadzy, bo przez cały rok pilnowania ognia nie wolno jej było się myć.
Zwyczaj ten obecnie zachował się jedynie w okolicach Krakowa, tradycyjnie co roku widowisko Siudej jest wystawiane w Poniedziałek Wielkanocny we wsi Lednica Górna koło Wieliczki. Siuda Baba to mężczyzna przebrany za usmoloną, niechlujną kobietę w podartym ubraniu. Nosi duży krzyż w dłoni, na szyi sznury korali z kasztanów lub ziemniaków, na plecach duży kosz owinięty płachtą, a w ręce bat unurzany w sadzy. Chodzi od domu do domu w towarzystwie Cygana (kominiarza?) oraz grupy Krakowiaków w ludowych strojach. Najpierw Krakowiacy odśpiewują piosenkę, a pod jej koniec wchodzi Siuda Baba z Cyganem i czernią twarze i ręce domowników czarną mazią z sadzy.
Za Siudą Babą biegają gapie i dzieci wykrzykując:
- Siuda, ruda popielata
- Z batem lata.
- Siuda, ruda popielata
- Co kominy wymiata.
XI Międzynarodowy Festiwal Koronki Klockowej
Bobowa 2010
6-10 października 2010 r |
Podobne artykuły:
-
Koszyk Wielkanocny - Święconka
Święconką nazywamy pokarmy święcone w Wielką Sobotę w Kościele katolickim. Zwyczaj ten ma korzenie pogańskie, które przyjęły się w Europie tworząc ...
-
Niedziela Palmowa
Palmy polskie najczęściej przypominają smukłe, pionowe bukiety, różnej wysokości. Tradycyjnie powinny się w nich znaleźć gałązki wierzbowe, o tej porze roku obsypan...
-
Śmigus-dyngus
W całej Polsce Poniedziałek Wielkanocny jest jednak przede wszystkim dniem wesołości i swawoli. Najważniejszym i najbardziej znanym zwyczajem jest oblewanie się wodą, czyli...
-
Judaszki
W przeszłości w Wielką Środę, Wielki Czwartek lub nawet w Wielki Piątek, w całej niemal Polsce odbywały się Judaszki - stary i niegdyś powszechny zwyczaj niszczenia, wieszania...
-
Gaik Zielony
Następnego dnia po spaleniu Marzanny, do wsi wprowadzano Gaik Zielony, zwany także Latem, Lateczkiem lub Latorośkiem. Była to duża, sosnowa, zielona gałąź, przybrana wstąż...
|
