Ceramika ludowa

Wyroby ludowego garncarstwa miały spełniać nie tylko funkcję użytkową, musiały również dekorować wnętrze domu. Na półkach, kredensach znajdowało się miejsce na ozdobne misy, dzbany i garnki. Na ich walory zdobnicze wpływała zarówno wysoka jakość wykonania: lekkość, cienkie równe ścianki proporcjonalność formy, harmonijna linia naczynia, kolorystyka, jak i zdobiące je ornamenty. Ludowa ceramika powstaje w wyniku stosowania tradycyjnych technik, jest toczona na kole garncarskim. Garncarze wytwarzali na zapotrzebowanie mieszkańców wsi naczynia w utrwalonym przez wieki tradycyjnym zestawie form. Podstawę stanowiły misy i dzbany.

W misach przygotowywano i podawano pożywienie. Dzbany o smukłych kształtach stopniowo rozszerzających się na brzuściu, smukłej szyi, z jednym lud dwoma uchami służyły do podawania mleka, wody czy piwa. W garnkach - szerszych naczyniach przechowywano pokarmy. Typową dla ludowego garncarstwa są dwojaki - połączon dwa garnki i zaopatrzone w ucho. Przenoszono w nich posiłki dla osób pracujących w polu.

Zdobienie:

Ryt - rysowanie deszczułką, grzebieniem lub radełkiem na powierzchni wilgotnego jeszcze naczynia motywów dekoracyjnych o układzie poziomym i pionowo podkreślających ksztłt brzuśca.

Stempelkowe dekoracje - o drobnych ornamentach roślinnych cechują garncarzy z Chałupek (Kieleckie). Rytmiczne układy z kresek prostych, falistych i jodełek.

Nalepianie - na mokrą powierzchnię naczynia nalepiane są wykonane oddzielnie elementy dekoracyjne: wałeczki, proste i ślimacznikowo skręcane kwiaty, kiście winogron.

Gładzenie - podsuszone naszynie szlifuje się krzemieniem, kostką celem osiągnięcia gładkiej powierzchni linii, które po wypaleniu odbijają światło. Dominującymi wzorami są wachlarzowate palmety, spirale i meandryczne linie, rytmiczne układy pasów.

Malowanie - nazywane przez malarzy pisaniem. Nadawanie naczyniom barw może się odbywać dwojako. Surowe naczynia mogą być barwione na całej powierzchni polewą, wzór może być malowany bezpośrednio na glinie. Druga metoda wzbogacająca dekoracyjność naczyń polega na malowaniu pędzlem, lejkiem z rogu lub palcem. Malowanie często powierzano kobietom.

Bibliografia:

A. Mironiuk - Nikolska, Polska Sztuka Ludowa, Warszawa 2010