Pająk

Tradycyjną ozdobę wnętrz stanowiły pająki - przestrzenne, barwne konstrukcje zawieszane pod sufitem na belce stropowej. Pająk musi być lekki, żeby jak weszło się do domu, widać było jak się kręci. dekoracje te nawiązywały do znanych wcześniej bożonarodzeniowych podłaźniczek - zielonych gałęzi zdobionych opłatkami i owocami oraz kulistych, klejonych z opłatka światów. Pająki nie niosły jednak magicznych treści, były jedynie ozdobą izby. Niektóre formy pająków przypominały świeczniki, żyrandole i ozdoby widziane w kościołach i dworach. Występowały od 2. połowy XIX wieku na obszarze całej Polski, jednak najpiękniejsze i najbardziej okazałe formy przyjmowały w regionach znanych z innych form zdobnictwa.

Zabawki ludowe

Z punktu widzenia artystycznego można wyróżnić następujące główne rodzaje zabawki ludowej: opartej na głębokiej tradycji, w której to grupie przeważać będzie ceramika o syntetycznej, w miarę dekoracyjnej formie; wykonywane przede wszystkim dla własnego użytku drewniane figurki ruchome, bedące właściwie tylko szczególną formą rzeźby,; wreszcie różnego rodzaju wózki, u podstaw których leży dawna, przez dzieci chłopskie lub dla nich uprawiana wytwórczość, która następnie stała się sztuką specjalistów, jednakże utrzymaną w pełnym charakterze stylu ludowego.

Haft ludowy

Ludowy haft i koronka związane były w przeszłości wyłącznie ze strojem. Chociaż z bogatym zdobnictwem i haftowaną odzieżą u zamożniejszych chłopów spotykamy się już w XVII i XVIII w. rozkwit haftu następuje dopiero w XIX i XX w. wraz z rozwojem strojów ludowych. Pod względem techniki polskie hafty ludowe można podzielić na dwie podstawowe grupy: do jednej zaliczamy tzw. hafty liczone, związane ściśle ze strukturą płótna (haft tkany i przewlekany wzdłuż nitek wątku, krzyżykowy), do drugiej - hafty nakładane na materiał swobodnie i nie związane z jego budową (haft o ściegu płaskim, wodnym, dzierganym lub łańcuszkowym).

Wycinanka

Wycinanka, wystrzyganka. Kwiaty, bukiety kwiatów, drzewa, zwierzęta, lalki, ludziki, całe sceny z życia wiejskiego. Bywają wycinanki ażurowe jak najardziej miesternie haftowane serwetki, wycinanki w postaci gwaizd, kół, kwadratów. Sporządza się je techniką najprostszą, wręcz prymitywną - zawsze przy użyciu nożyc, najchętniej wielkich nożyc do strzyżenia owiec - z kolorowego papieru składanego po wielokroć i nakleja następnie na biały karton. Niegdyś wycinanki służyły ozdobie izb wiejskich i były naklejane na ścianach lub belkach powały.